Frans tv-producer en bekeerling Thierry Bizot heeft een nieuw boek geschreven: Sauf miracle, bien sûr, een waardige opvolger van Catholique anonyme. Het verhaalt Bizots leven na de publicatie van zijn vorige boek en is een veelgelaagde roman die laat zien dat christen zijn een roeping is die je hele leven op zijn kop zet.

Thierry Bizot schreef zijn bekeringsverhaal in 2008 en zijn geesteskind werd genomineerd voor de prestigieuze ‘Prix Renaudot’, een van de belangrijkste literaire onderscheidingen voor de Franstalige literatuur. Sedert hij het relaas van zijn ontmoeting met Jezus voor het eerst neerschreef, is Bizot een veelgevraagd spreker en graag geziene gast in talkshows, hoewel hij er zich naar eigen zeggen voor hoedt om te pas en te onpas de ‘catho de service’ te spelen.

Intussen verfilmde Bizots echtgenote, de regisseuse Anne Giafferi, Catholique anonyme. Ze had twee jaar nodig om Qui a envie d’être aimé af te werken. In 2011 liep de film in de zalen. Bizot zelf begon op verzoek van de website www.croire.com een blog. Een bundeling van die overpeinzingen werd trouwens eerder dit jaar uitgegeven: Premiers Pas d’un apprenti chrétien bij Bayard.

Buitenechtelijke relatie
De spitse en snedige humor van Sauf miracle, bien sûr maken het geheel alweer goed verteerbaar. Tegelijk vertelt Bizot een verhaal dat wellicht herkenbaar is voor elke hedendaagse westerse christen, gelardeerd met tal van ‘petites histoires’. Daarbij maakt hij meermaals gebruik van hedendaagse beelden om zijn geloof te belichten. Zo noemt hij zijn relatie met Jezus ‘een buitenechtelijke relatie’, maar dan een relatie waar ook zijn echtgenote en kinderen beter van worden. Hij heeft het gevoel dat hij oprechter en dieper van hen kan en mag houden. In een van zijn talrijke voordrachten definieert Bizot geloven als “verliefd worden”. Wanneer je verliefd wordt, wordt je leven spannend. En dat verandert alles.

Onwaarschijnlijk verhaal
Een groot deel van Sauf miracle, bien sûr vertelt het bijna onwaarschijnlijke verhaal achter de filmadaptatie van Bizots vorige roman. Het is een verhaal van vallen en opstaan, van volharding en wanhoop, van zorgvuldige planning en financiering op het laatste nippertje. Uiteindelijk zullen iets meer dan honderdduizend mensen de film in de zaal komen bekijken.

Door het boek heen lopen twee bijzondere briefwisselingen. De ene is met een bijna honderdjarige vrouw, met wie de auteur een oprechte schriftelijke vriendschapsrelatie opbouwt. Aan een andere vrouw, een kloosterzuster, vraagt hij hem geestelijk te begeleiden. Gaandeweg moet hij bij beide correspondenten vaststellen dat zijn traditionele beeld van een honderdjarige en van een kloosterzuster niet echt stroken met de realiteit.

Bidden
Sauf miracle, bien sûr gaat geen enkel ‘spiritueel’ hangijzer uit de weg. Hoewel hij naar aanleiding van zijn eerdere roman tijdens lezingen wordt gevraagd een gebed voor te bidden, stelt Bizot vast dat het met zijn gebedsleven pover gesteld is. Ook hier speelt de herkenbaarheid bij vele eigentijdse christenen: hoe kunnen we het gebed beter integreren in ons vaak drukke bestaan? Uiteindelijk vindt hij pas diepgang bij het bidden van de rozenkrans. Net zoals het in Catholique anonyme een bekende zin uit de liturgie is die hem uiteindelijk over de streep trekt, is het hier het ‘gewone’ volkse gebed dat hem de wereld van het gebed binnenleidt.

Diaconie
Het is trouwens omdat hij voor anderen een Weesgegroet of Onzevader bidt, dat zijn gebed de diepgang krijgt die hij mag ervaren. Die blik op de ander zet hem er ook toe aan zich te engageren voor daklozen. Samen met een wat oudere, maar zeer energieke dame zet hij een stageproject op poten om een groepje daklozen gedurende een beperkte tijd te begeleiden. Tijdens die ‘stagemaanden’ worden de daklozen aangespoord en begeleid om een job te vinden. Pas dan kunnen ze op zoek gaan naar een betaalbare woning. Bizot en zijn compagnon koppelen daar een peterschap aan vast. Hij contacteert vrienden en vraagt of ze peter willen worden voor telkens één van de daklozen. Hoewel hij aanvankelijk zelf geen peterschap wil opnemen, wordt hij toch gevraagd dat te doen. Wanneer hij zijn nieuwbakken ‘petekind’, een Afrikaanse man met een bewogen levensgeschiedenis, uitnodigt samen iets te eten, ontspint zich een gesprek over geloof en leven. Bizot beseft dat het peterschap ook hem verandert.

Op die manier krijgt Bizots geloof, naast de verkondiging en liturgie, handen en voeten in een diaconaal project. De meters en peters moet niet meer of minder doen dan de Godsnaam in de praktijk brengen: ze proberen er te zijn voor de anderen.

Roeping
Het mag duidelijk zijn dat Sauf miracle, bien sûr een veelgelaagde roman is. Het boek laat zien dat christen zijn een roeping is die je hele leven op zijn kop zet, zoals dat wel vaker gaat met iemand die de liefde vindt. Christen ben je niet alleen in de binnenkamer van je hart of binnen de muren van het kerkgebouw, gedurende dat ene uurtje op zondag. Je wordt geroepen om daarbuiten ook je verantwoordelijkheid te nemen, binnen de grenzen van je mogelijkheden. Zelfs in een meer seculiere omgeving kan daarvoor ruimte zijn. En daarvan is Sauf miracle, bien sûr een uitstekend getuigenis.

Thierry Bizot, Sauf miracle, bien sûr. Après Catholique anonyme, Editions du Seuil, Parijs, 440 blé., €19,50.

(Deze bijdrage verscheen eerder in Tertio van 28/9/2013)